İyi olmak bir “şey”dir. Ve bu “şey” hayatımızı değiştirir. Buradaki yol ayrımı ise tamamıyla hür irademizle yapacağımız seçimlere bağlıdır. İşte bu seçimler doğrultusunda yaşıyordu Jamal. Hayranı olduğu aktörün imzasını almak için kanalizasyondan yüzerek çıkmak pahasına da gözü kara hem de.

Amerika’da 2008 yılında gösterime giren film, o yıl Hollywood bereketiyle ortalığın sallandığı birçok filmin gölgesinde kalsa da kendisinden söz ettirmesini bildi. Özellikle The Dark Knight ve The Curious Case of Benjamin Button gibi filmlerdi bunlar. Filmin konusu ise oldukça eğlenceliydi. Bir dönemler bizde de büyük bir izleyici kitlesine sahip Kim 500 Milyar İster programını hatırlarsınız herhalde. İşte filmimiz de Hindistan’da bu yarışmanın muadiline katılan Jamal’ın, kast sistemine göre değersiz bir sokak köpeğinin hikayesini anlatıyor.

Jamal ve Salem

Jamal ve Salem

Peki bu film neden Hindistan gibi Hollywood içinde pek yer bulmayan bir ülke odağında işlenmişti? Hindistan, özellikle Bollywood gibi neredeyse izleyici sayısıyla Hollywood’u yakalayan oldukça köklü bir endüstriye sahip olsa da böyle bir eleştiriyi yapmak nedense -ve bence iyi ki- Hollywood’a düşmüştü. O zaman biraz rahatlayın ve yazının devamını filmin soundtrack’i eşliğinde okuyun.

Filmi benzersiz kılan temel sebep de olayların Hindistan’da geçmesiydi. Kültürel yapısı, tarihi, dinleri, tanrıları ve bir türlü yakasını kurtaramadığı sömürge ülkeler sonrasında konuya hayat verecek daha iyi bir coğrafya olamazdı. Filmi daha iyi anlatabilmek namına yapılması zorunlu bir takım açıklamalar var. Onları da dilim döndüğünce anlatmaya çalışayım. Eminim bu şekilde film kafanızda daha iyi şekillenecektir.

Kast Sistemi

Temeli milattan öncesine dayanan bu sistemin aslı, ırkçılık doğrultusunda ülkeyi sınıflara bölmek ve bu bölümlemeleri dini kanunlarla korumaktı. İsa’dan önce Hindistan’a yapılan akınlarla yöneticiliği ele geçirmeyi başaran Hindistan kökenli olmayan yöneticileri, kalıcı olabilmek namına kendi ırklarının kaderinin yöneticilik olduğunu uzun süreli çalışmalar sonrasında halka kabul ettirirler. Dolayısıyla yönetimin ihtiyacı olan işçi sınıfının da kaderinin işçilik (ki bu işçiliğin en ilkel kölelikten daha aşağılık bir yönetilme biçimi olduğunu söylemekte yarar var) olduğunu halka kabul ettirirler. Böylece ikinci sınıf doğar. Bu sınıflandırma için dinden daha iyi bir motivasyon yoktur. Bunun için de bir brahman sınıfı oluşturulur. Bu sınıfın da tanrılara dua etmek gibi ulvi görevleri var. Son olarak da bu sınıfları terbiye etmek için de otorite simgesi olacak asker sınıfı oluşturulur. Sistemi bu şekilde özetlemek daha doğru olur sanırım. Tabi bu sınırlar, günlük hayatta daha da artar ve sosyal farklılıklar altında ezilen muazzam bir nüfus geçmişten günümüze süregelir.

Jamal, Salem ve Latika

Jamal, Salem ve Latika

Bu sınıfların arasında da bir takım kurallar bütünü belirlenir. Mesela belli bir kasttan olan birisi sadece kendi kastından birisi ile evlenebilirdi. Yeme-içme gibi günlük aktiviteler de sadece kendi kastlarıyla toplu yapabildikleri eylemlerdir. Bu durumun da toplum tarafından hiç karşı konulmadan kabulü ise genel bir inanış olan reenkarnasyona bağlanır. Yani işçi sınıfından birisi, bir sonraki doğumunda soylulardan olacağına inanarak hayatını ve kaderini kabullenir.

Her ne kadar bu sistem Hindistan’da 1950 yılında yapılan anayasal reformlar sonrasında ortadan kalksa da bu durumun sosyal hayata pek yansıdığı söylenemez. Sanırım bunları okuduktan sonra kahramanımız Jamal’ın yaşadıklarını nasıl bu kadar kolay kabullendiği konusu zihninizde daha sağlam temellere oturmuştur. Jamal’ın yaşadıkları sizin de dikkatinizi çekmiştir, belli konular dışında yaşanan dramın aktarılış şekli, Bollywood tadında anlatılmakta. Bizim sinemamızın da Hindistan Sineması’ndan bir hayli etkilendiğini düşündüğümüzde bu durum bize o kadar garip gelmemekte.

Peki kim bu Jamal? Neden hikayesi bu kadar önemli? Jamal ve abisi Salem, annesi ile birlikte yaşayan işçi sınıfına mensupturlar ve diğer sınıflarca hiçbir değere sahip değillerdir. Annelerini dini bir çatışma sonrasında kaybeden Jamal ve Salem, annesiz olarak Hindistan’da sokakta yaşayan yaklaşık 100 milyon evsizlerin safına dahil olurlar. Zaten zor olan durumları daha da zorlaşmaya başlamıştır.

Zaten ortada olmayan babadan bir beklenti yoktur ama annesizlikten sonra başlarına gelmeyen kalmamış gibi Jamal ve Salem dilenci sahiplerinin ellerine düşer. Ama bu “kader” basit dilenme yollarından geçmemektedir. Çünkü kızgın yağ ile körleştirilen dilenciler daha çok prim yapmaktadır. Haliyle o durumdaki hemen her çocuk muhtemel bir kör dilencidir.

Jamal ve Latika

Jamal ve Latika

Yaşananlar ve ilerleyen zamanla birlikte çocukların da kişilikleri yavaştan belirginleşmeye başlar. Jamal elinden gelen iyiliği yapabilmek için her türlü tehlikeye gözü kapalı atlayabilecek bir kişiliğe sahipken abisi Salem ise kelimenin tam anlamıyla bir pislik olarak büyümektedir. Umarsız, dalkavuk ve çıkarları uğruna kardeşini bile gözünü kırpmadan satabilecek bir canavara dönüşür. Yani Jamal’ın olmadığı her şeye…

Jamal sayesinde dilencilikten kurtulanlardan birisi olan Latika da bir evsiz olarak Jamal ve Salem ile birlikte yaşamaya başlar. Ama az önce sözünü ettiğim kişilik farklılıkları yüzünden Jamal ve Salem’in yolu ayrılmaya başlayınca, Jamal Latika’ya aşık olduğunu fark eder.

Jamal Yarışmadayken

Jamal Yarışmadayken

Bu aşka tam bir sadakatle bağlanan Jamal, yıllar sonra bir çağrı merkezinde bir çaycı olarak çalışmaya başlar ve Latika ulaşabilmek için yarışmaya (Kim Milyoner Olmak İster) katılmaya karar verir. Tek amacı Latika’nın dikkatini çekebilmektir. İşte bu noktada biz de bu vesileyle yarışmaya dahil oluyoruz. Çünkü bir genç olarak yarışmaya katılan Jamal, sorulan her soru ile ilgili gerçekten insan hayretler içinde bırakan, asla unutamayacağı birçok şey yaşamıştır. İşte bu yüzdendir ki neredeyse hiçbir eğitimi olmayan yarışmacımız, soruları teker teker cevaplamaya başlar ve amacına da ulaşır. Mutlaka izlemeniz gereken filmde büyük ödül için sorulacak tek bir soru kalmıştır: Aşağıdakilerden hangisi bize kayıp aşkımızı buldurur?

A) Para

B) Şans

C) Zeka

D) Kader

Sizce doğru cevap nedir?

Slumdog Millionaire (2008)
Slumdog Millionaire poster Rating: 8.0/10 (649,767 votes)
Director: Danny Boyle, Loveleen Tandan
Writer: Simon Beaufoy (screenplay), Vikas Swarup (novel)
Stars: Dev Patel, Saurabh Shukla, Anil Kapoor, Rajendranath Zutshi
Runtime: 120 min
Rated: R
Genre: Drama
Released: 25 Dec 2008
Plot: A Mumbai teen reflects on his upbringing in the slums when he is accused of cheating on the Indian Version of "Who Wants to be a Millionaire?"