Uzun zaman sonra tekrar bir öneri üzerine bir Hint filmi izledim. Yine akıllara durgunluk verecek bir aksiyon filmi beklerken ciddi ciddi konusu olan bir film izlediğim için de hakkında dikkatimi çeken birkaç şeyi sitenin takipçileriyle paylaşmak istedim.

Rajkumar Hirani‘nin yönettiği 3 Idiots’un baş rolünde Hindistan’ın sinema endüstrisinin, yani Bollywood’un en saygı duyulan aktörlerinden biri olan Aamir Khan’ı görüyoruz. Aamir Khan, okuduğum kadarıyla Hindistan’da oldukça seviliyor. Çocuk yaşta aktörlüğe başlamış, sonrasında da Hindistan’ın en büyük eyaletlerinden biri olan Maharaştra’da tenis şampiyonu olmuş. Yani aktörlüğün yanında iyi bir sporcu kendisi.

3 Idiots, konu olarak benzeri ülkemizde de yayınlanan “Sınav” filminin Bollywood versiyonu diyebiliriz. Hindu eğitim sistemine eleştirel bir gözle bakıp, esasında halka verilmesi istenen sosyal mesaj odaklı bir film olan 3 Idiots, içindeki klişelere rağmen yaklaşık 3 saatlik süresince izleyiciyi sıkmayan, akıcı bir film.

Film sayesinde Hindu eğitim sistemindeki çarpıklığın neredeyse ülkemizdeki aksaklıklarla birebir örtüştüğünü görebiliyoruz. İnsanlar doğar doğmaz kaderleri ebeveynleri tarafından belirlenip, bireylere seçim hakkının tanınmaması, filmimizin temel unsurlarından birisi. Tabii verilen bu çarpık kararlar sonrasında altüst olan ve sonu ölümlere dayanan olaylar zinciri de tüm açıklığıyla izleyiciye sunulmakta.

Tabii bunun belli başlı sebepleri var. Filmdeki kahramanlarımızı kısaca anlatıp, insani yaşam standartları ve sosya-ekonomik dilemmamı sizinle paylaşmak istiyorum.

Filmimizin adı, birey yerine robot yetiştirmeye programlanmış, öğretmek yerine ezberin temel alındığı sistemin çarkı olmak istemeyen 3 makina mühendisi kafadarın, çevreleri tarafından uygun görülen sıfatı olarak en başından spoiler veriyor.

Yazının devamı filmi izlemeyenler için spoiler içerebilir!

Hindistan'da Bir İlkokul

Hindistan’da Bir İlkokul

Raju Rastogi, annesi emekli bir öğretmenin, babası kötürüm olan eski bir postacının oğludur. Babasının sakatlığı yüzünden Raju ve ailesi ciddi bir fakirlikle boğuşmaktadır. Mesela ablası, damat tarafı başlık parası olarak bir araba istediği için evlenememektedir. Raju ise, okuyup mühendis olarak ailesinin kaderini değiştirecek tek kişidir.

Farhan Qureshi ise, her ne kadar Raju’nun ailesinden daha varlıklı bir ailenin çocuğu olsa da ciddi bir yokluk içinde büyütülmüştür ve ailesinin Farhan’dan istediği tek şey, yaptıkları onca fedakarlıktan sonra bir makine mühendisi olarak eve dönmesidir. Oysa Farhan, vahşi doğa fotoğrafçılığı yapmak için yanıp tutuşmaktadır.

Triomuzun asıl kahramanı olan Rancho’nun durumu ise diğer iki arkadaşından çok da farklı değildir. Farklı olan ise eğitime olan farklı bakış açısıdır. Rancho’nun ailesi, oldukça varlıklı bir ailenin himayesi altında bahçıvanlık yapmaktadır. Rancho, ailesinin hizmet ettiği ailenin küçük oğlunun eski okul kıyafetlerini giyerek okuldaki derslere kaçak olarak girip, ilgisini çeken tüm derslere pür dikkat çalışır. Durumu fark eden evin küçük beyi, ödevlerini Rancho’ya yaptırmaya başlar ama bu durum o kadar uzun sürmez. Okulun öğretmeni tarafından fark edilen durum küçük beyin babasına iletilir ama böyle bir ayıp asla ortaya çıkmamalıdır. Durumun bir fiyaskoya dönmesini istemeyen varlıklı ailenin reisi, Rancho’nun, oğlu yerine eğitim hayatını devam ettirmesini ister. Bu durum üniversiteye kadar devam eder. Zaten Rancho da bu durum yüzünden üniversiteye başlar ve sonradan gerçekten dost olacağı Raju ve Farhan ile tanışır.

Rancho, okula gittiği ilk günden beri arkadaşlarının aksine hayatı boyunca sadece makineleri sevdiği için okumuştur. İşte bu noktada Rancho’nun etkilediği herkes için bir aydınlanma başlar.

3 Idiots oyuncuları filmin premierinde

3 Idiots oyuncuları filmin premierinde

Makine mühendisliği bölümü dekanının (Viru Sahastrabudhhe, namı diğer Virus) ilk gün konuşmasından itibaren başlayan robotik öğrenci-hayalleri için çalışan öğrenci savaşı başlar. Öğrencileri birer yarış atına dönüştüren ve sonu ölümlere kadar giden zorlu bir süreç, bölüm öğrencilerini beklemektedir. Zira Rancho’nun da öğrencisi olduğu bölüme, bölüm dekanının oğlu bile başvurur ama yeterli görülmediği için alınmaz. Bu durumu ise dekan şöyle anlatır: “… guguk kuşlarının yuvası olmaz. Guguk kuşları, yumurtalarını başka kuşların yuvasına bırakırlar. Sonra yumurtadan çıkan guguk kuşu ne yapar biliyor musunuz? Diğer yumurtaları yuvadan atar. İşte hayat böyledir. Sizler de bu bölüme gelen guguk kuşlarısınız…”.

Hayata bakış açısı bu olan bir öğretim görevlisinin öğrencilere kişisel gelişim anlamında bir şey katmayacağı, dolayısıyla mühendislik eğitimi alan yaratıcı beyinlerden ziyade ezberle donatılmış robotik mühendis yetiştirmenin yanlış bir yöntem olduğu film boyunca çeşitli örneklerle anlatılmaya çalışılıyor.

Oldukça sert bir öğretmen olan Virus, öğrencilerine asla tolerans tanımaz. Bu durum da sınıfta kalması söz konusu olan öğrenciler için inanılmaz çıkmazlara sebep olur çünkü okuldaki öğrencilerin neredeyse tamamı inanılmaz yokluklar içerisinde okumaya çalışan gençlerden oluşur. Bu ağır psikolojik yükü kaldıramayan öğrencilerden birçoğu intihar eder.

Rancho’nun da makul bir dille anlatmaya çalıştığı intihar vakalarının anormal olması durumu, bize Hindistan’daki ölüm oranları hakkında da ciddi ipuçları vermekte. Filmden sonra yaptığım ufak bir araştırma sonucunda, Hindistan’da intihar oranlarının, dünya ortalamasının oldukça üstünde olduğunu öğrendim. Filmde oldukça normal karşılanmasını da buna bağlıyorum çünkü film boyunca ikisi ölümle sonuçlanan toplam 3 intihar bulunmakta. Bu da, ülke halkının bu ölümlere bakış açısını ve insan hayatının değeri hakkında fikir sahibi olmamızı sağlayan anekdotlardı.

3 Idiots

3 Idiots

Üniversite hayatını her ne kadar “Hababam Sınıfı” tadında izlesek de karşıt iki görüş arasında gelgitler arasında kaldığımızı da söylemek isterim. Şöyle ki, Virus’un savunduğu başarılı bir öğrenci olmak için, öğrencilerin bir yarış içinde olması ne kadar anti-materyalist bakış açısına uygun olmasa da her durumun kendine özgü olduğu gerçeğini de kabul etmemiz gerekir. Örneğin ben bu yazıyı yazmadan önce okuduğum haberi sizinle de paylaşayım. Sanırım ikilem daha net anlaşılacaktır. Olması gerekenden yüksek oranda üniversite okumak isteyen vatandaşı olduğu için sıkıntı yaşayan Güney Kore ile ilgili bu haberi okuduktan sonra iki durum arasındaki farkı daha iyi görebiliriz.

Ama ironik “Hint Fakiri” ününden mütevellit, sürekli büyüyen nüfusu yüzünden gerçek anlamda “pislik” içinde yaşayıp ölmemek için üniversite mezunu olmanın Hindistan’da ne kadar önemli olduğu gerçeği de görmezden gelinecek gibi değil. Yani filmi izlediğimiz sırada Virus’e birçok noktada hak vermemek elde değil. Evet yöntemde hatalar olsa da film boyunca Hindistan’ın yaşadığı fakirlik dramına ait tek bir karenin bile olmamasından sonra, anlatılmak istenenin ve başarılanların, Hindistan için bir ütopya olması da insanın lanet okuyarak kabullendiği bir gerçek ne yazık ki. Bu yazıyı yazdığım sırada Vikipedi’den araştırdığım kadarıyla Hindistan’ın “hala” alım gücü en düşük ülkelerden birisi olduğunu gördüm ki bağlantısını verdiğim sayfadaki değerlerin, ülke içindeki uçurum olarak tanımlayabileceğimiz kabul edilemez gelir adaletsizliğinden sonra ortaya çıktığını da notlarıma eklemeliyim.

İşte bu olumsuzluklar arasında vahşi doğa fotoğrafçısı olarak başarıya ulaşan Farhan ve yaşadığı tüm sıkıntıları ve korkularını bütün açık yürekliliğiyle iş görüşmesinde anlatıp işi dürüstlüğüyle alan Raju ve en önemlisi sistemi parmağının ucunda oynatan Rancho’nun, kendini yaşadığı ortamdan uzaklaştırarak, 400  patent sahibi bir bilim adamı olması, her zamanki Bollywood klişesi olan mutlu son ise her ne kadar beklendiği seyirde süregelse de, önce de yazdığım gibi sizi sıkmadan izlemenizi sağlıyor. Bu yüzden daha önce Bollywood filmi izlemediyseniz ya da Hint sinemasına ön yargıyla bakanlardansanız kendinize bir iyilik yapın, ön yargılarınızı bir kenara koyun ve bu filmi izleyin. Sonraki yazıda görüşmek üzere. İyi seyirler!

Yazıyı Yazdıktan Aylar Sonra Not: Sitede açık ara en çok okunan yazılardan birisi olmasına rağmen bu yazının sadece “1” yorum alması bizim için motivasyonu kıran en büyük engellerden birisi. Bu yüzden yorumlarınızla yazıları iyi, kötü ya da eksik de olsa eleştirirseniz sonraki yazılarda bu eksiklikleri tamamlama fırsatını bize gümüş tepside sunmuş olacaksınız. Lütfen yorum yazmaktan çekinmeyiniz.

3 Idiots (2009)
3 Idiots poster Rating: 8.4/10 (217,097 votes)
Director: Rajkumar Hirani
Writer: Rajkumar Hirani (screenplay), Abhijat Joshi (screenplay), Vidhu Vinod Chopra (screenplay), Abhijat Joshi (story), Chetan Bhagat (novel)
Stars: Aamir Khan, Madhavan, Sharman Joshi, Kareena Kapoor
Runtime: 170 min
Rated: PG-13
Genre: Comedy, Drama
Released: 25 Dec 2009
Plot: N/A